به گزارش آلاچیق خبر / در روزگاری که بحران‌های آب و انرژی، بسیاری از صنایع جهان را با تهدید بقاء مواجه کرده، فولاد مبارکه تصمیم گرفته است مسیر خود را با زبان علم و تکنولوژی بازتعریف کند. پروژه تحول دیجیتال این گروه صنعتی، نگاه سنتی به مصرف انرژی را کنار گذاشته و با بهره‌گیری از هوش مصنوعی، داده‌های کلان و سیستم‌های هوشمند، نقشه راهی نوین برای افزایش بهره‌وری و کاهش مصرف انرژی ارائه داده است.

هدف‌گذاری کاهش مصرف آب تا ۲.۲۵ متر مکعب و انرژی تا ۲۶.۹ گیگاژول بر هر تن محصول، تنها یک عدد نیست، بلکه نشانه‌ای است از یک اراده ملی برای تغییر و تاب‌آور شدن در برابر چالش‌های زیست‌محیطی و بحران انرژی است.

سیستم‌های مدیریت انرژی هوشمند (EMS)

در این رویکرد نوین، هوش مصنوعی نقش محوری ایفا می‌کند. این فناوری با تحلیل و پیش‌بینی الگوهای مصرف، رفتار سیستم‌ها را مطالعه و بر اساس دریافتی از داده‌های محیطی، پیشنهاد بهینه برای مصرف ارائه می‌دهد. سیستم‌های مدیریت انرژی هوشمند (EMS) به اتکای هوش مصنوعی، به‌جای تنظیمات سنتی، مصرف آب و برق هر بخش را بر اساس نیاز واقعی و در لحظه تنظیم می‌کنند. قابلیت کنترل خودکار تجهیزات، پایش بی‌وقفه داده‌ها و تشخیص سریع ناهنجاری‌ها باعث شده که نه‌فقط میزان مصرف کل، بلکه هدررفت انرژی عملاً به حداقل برسد.

افزایش طول عمر تجهیزات و صرفه‎جویی در هزینه‌ها

آنچه این تحول را قابل اتکا و متمایز می‌سازد، نگاه همه‌جانبه و علمی به مسئله انرژی است. الگوریتم‌های یادگیری ماشین در فولاد مبارکه نه‌تنها الگوهای مصرف را پیش‌بینی و به مدیران هشدار می‌دهند، بلکه شرایط لازم برای برنامه‌ریزی دقیق، تعادل عرضه و تقاضا و حتی تعمیرات و نگهداری بهینه و پیش‌بینی‌شده را فراهم کرده‌اند.

دیگر تجهیزات کلیدی و خطوط حیاتی تولید، منتظر خرابی نمی‌مانند تا تعمیر شوند؛ بلکه با تحلیل مستمر داده‌های عملیاتی، هرگونه عیب قبل از وقوع شناسایی و رفع می‌شود. همین اتفاق سبب افزایش طول عمر تجهیزات و صرفه‌جویی قابل توجه در هزینه‌های اقتصادی شده است.

ضرورت شناسایی پیوسته فناوری‌های نوین برای کاهش مصرف انرژی

در قالب کلان‌پروژه تحول دیجیتال، فولاد مبارکه  محور عملیاتی را هدف قرار داده است. این محورها شامل کاهش مصرف گاز در احیاء مستقیم مبتنی بر تحلیل داده‌ها و الگوریتم‌های هوشمند، پیاده‌سازی سیستم هماهنگی تولید (PCS) به منظور کاهش مصرف برق، بهینه‌سازی فرآیندهای فولادسازی با فناوری‌های نوین، کاهش مصرف برق فولادسازی مبتنی بر تکنولوژی‌های نو، بهینه‌سازی مصرف گاز در ناحیه نوردگرم از طریق ارتقای فرآیند کوره‌های پیش‌گرم، ارتقاء و توسعه سیستم‌های اتوماسیون پایش و کنترل انرژی و نهایتاً شناسایی پیوسته فناوری‌های نوین برای کاهش مصرف انرژی است.

آنچه که این مسیر را ویژه می‌کند، تمرکز پروژه بر توسعه زیرساخت‌های داده‌محور است؛ از جمع‌آوری تا تحلیل و مانیتورینگ مستمر عملکرد نهادهای مصرف‌کننده انرژی اعم از بخش‌های گاز، برق و آب همه چیز در یک سامانه مرکزی مدیریت انرژی (EMS) جمع‌آوری می‌شود. این سامانه، قلب تپنده تصمیم‌گیری دقیق و علمی و شاه‌راه قطع وابستگی از مدل‌های کهنه و غیرعلمی مدیریت انرژی در صنایع کشور است.

فولاد مبارکه در مسیر توسعه سبز، مطمئن و پایدار

جمع‌بندی این تجربه، یادآور یک حقیقت استراتژیک است که فناوری و داده، امروز نه یک تجمل یا شعار تبلیغاتی، بلکه راه نجات و کلید عبور از بحران‌های سخت صنعت و محیط ‌زیست ایران‌ هستند. فولاد مبارکه با ورود به این مسیر، نه‌تنها بنیان توسعه پایدار و کارآمد را برای خود پی‌ریزی کرده، بلکه توقع صنعتی نوآور و رقابت‌پذیر را برای کل کشور ایجاد کرده است. مسیری که اگر سایر صنایع نیز به آن بپیوندند، می‌توان امیدوار بود که ایران، با تکیه بر دانش و فناوری راه خود را در مسیر توسعه سبز، مطمئن و پایدار ادامه دهد.

به گزارش آلاچیق خبر ، در این رویداد بزرگ فولادی کشور، مدیرعامل و جمعی از معاونان و مدیران شرکت فولاد مبارکه آخرین دستاوردهای گروه فولاد مبارکه در حوزه تولید فولاد سبز را در نشست خبری و پنل‌های تخصصی ارائه کردند.

محمدیاسر طیب‌نیا، مدیرعامل فولاد مبارکه، در بیست‌و‌ششمین نمایشگاه بین‌المللی فولاد ۱۴۰۳ و در نشست خبری با اصحاب رسانه به تبیین ضرورت حرکت صنعت فولاد کشور به سمت مسیر سبز پرداخت و گفت: تحقق صنعت سبز برای صنعت فولاد کشور یک الزام است و همه صنعت‌گران باید به این سمت حرکت کنند؛ البته این امر برای صنایع هزینه‌بر است و این در حالی است که دولت‌ها در بسیاری از کشورهای جهان، مزیت‌هایی را برای هموارسازی مسیر صنایع جهت رعایت الزامات زیست‌محیطی و تبدیل شدن به صنعت سبز ایجاد می‌کنند.

وی با اشاره به اینکه بسیاری از صنایع کشور، به‌ویژه صنعت فولاد، تقریباً نیمی از سال را با محدودیت‌های انرژی مواجه‌اند و نمی‌توانند به‌طور کامل از ظرفیت تولید خود استفاده کنند، گفت: به دلیل خالی ماندن بخش قابل‌توجهی از ظرفیت‌های تولید، طبیعتاً هزینه‌های تولید نیز افزایش و سودآوری صنعت کاهش پیدا می‌کند.

طیب‌نیا با تأکید بر اینکه متأسفانه سیاست‌گذاری‌ها برای هموارسازی مسیر تولید در کشور مطلوب نیست، افزود: از یک سو صنایع کشور طی سال‌های اخیر با افزایش چند برابر نرخ انرژی مواجه شده‌اند و از دیگر سو، در چنین شرایطی از صنعت فولاد کشور خواسته می‌شود که هزینه‌های تبدیل شدن به صنعت سبز را هم بپذیرد که این سیاست چندان موفقی نخواهد بود؛ بنابراین باید شرایطی فراهم شود تا شرکت‌ها به‌صورت داوطلبانه به سمت رعایت الزامات زیست‌محیطی حرکت کنند. اگر بخواهیم در حوزه صنعت سبز اتفاق جدیدی در کشور رقم بزنیم، باید سیاست‌گذاری حاکمیت در این حوزه تغییر کند، به‌طوری‌که شرکت‌ها به سمت تبدیل شدن به صنعت سبز سوق داده شوند.

تحقق صنعت سبز در گرو اصلاح فرهنگ مصرف انرژی در کشور است

مدیرعامل گروه فولاد مبارکه در همین زمینه اظهار داشت: در کشور ما هرقدر هم سرعت تولید انرژی افزایش یابد، هیچ‌گاه به پای سرعت رشد مصرف انرژی نمی‌رسد؛ چراکه شیوه مصرف انرژی، صحیح نیست. امروز متأسفانه شاهد این هستیم که ایران یکی از پرمصرف‌ترین کشورهای جهان در حوزه انرژی به حساب می‌آید. در حال حاضر، بیش از ۲۰ میلیون کولر آبی در کشور وجود دارد که میزان مصرف آن‌ها به دلیل دارا بودن الکتروموتورهای قدیمی بسیار زیاد است و این در حالی است که سالانه ۱.۲ میلیون کولر آبی جدید در کشور تولید و روانه بازار می‌شود.

در حال حاضر ۳۵ درصد از مصرف برق کل کشور معادل ۴ هزار مگاوات، مربوط به انواع الکتروموتورهاست

وی ادامه داد: اگرچه اخیراً برای تولیدکنندگان سیستم‌های خنک‌کننده خانگی الزاماتی تعیین‌شده تا کم‌مصرف ساخته شوند، اما مصرف انرژی این سیستم‌ها متأسفانه برای مصرف‌کنندگان چندان اهمیتی ندارد. با توجه به سهم ۳۵ درصدی الکتروموتورها در   مصرف برق کشور،  در صورت بهینه‌سازی مصرف از طریق استفاده از  ورق‌های الکتریکی،  حدود 15 درصد که  معادل ۴ هزار مگاوات است  کاهش مصرف خواهیم داشت که برای راه‌اندازی نیروگاه برق جهت تأمین  این میزان انرژی  باید بیش از ۲ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری شود.

به گفته طیب‌نیا تا زمانی که فرهنگ مصرف انرژی در کشور اصلاح نشود، نمی‌توان انتظار داشت اتفاق تازه‌ای در حوزه صنعت سبز رقم بخورد.

سرمایه‌گذاری 2.3 میلیارد دلاری فولاد مبارکه در مسیر صنعت سبز

وی تصریح کرد: گروه فولاد مبارکه همواره سعی داشته در حوزه‌های مختلف پیشتاز باشد و در راستای تحقق صنعت سبز نیز همه‌ساله به‌صورت داوطلبانه اقدامات مهمی انجام داده؛ به‌طوری‌که تاکنون برای تبدیل شدن به صنعت سبز ۲.۳ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری کرده است.

افزایش سرعت تولید فولاد الکتریکی برای رفع نیاز کشور جزو استراتژی‌های شرکت فولاد مبارکه است

مدیرعامل فولاد مبارکه در پنل تخصصی «فولادهای الکتریکی، مزیت‌ها و چالش‌ها» نیز گفت: افزایش سرعت تولید فولاد الکتریکی برای رفع نیاز کشور جزو استراتژی‌های این شرکت است.

محمدیاسر طیب‌نیا اظهار کرد: اینکه فرایند تولید یک کالا در داخل کشور ایجاد شود، مقدمه‌ای است تا مصارف آن نیز ایجاد شود و این اتفاق بارها تجربه شده است. شک ندارم هنگامی که تولید فولاد الکتریکی به‌صورت جدی در کشور آغاز شود، مصارف و تقاضای آن حتی تا دو برابر میزان کنونی افزایش پیدا خواهد کرد.

وی افزود: به دلیل اینکه در حال حاضر فولادهای الکتریکی در کشور ما تولید نمی‌شود، بسیاری از صنایع مرتبط با این محصول نیز شکل نمی‌گیرند؛ بنابراین فولاد مبارکه به‌عنوان یک شرکت پیشرو در تولید فولاد الکتریکی برای رفع نیاز کشور، سرعت خود را بیشتر می‌کند؛ چراکه این امر جزو استراتژی‌های این مجموعه است.

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی:

فولاد مبارکه می‌تواند در توسعه زنجیره فولاد کشور نقش فرابنگاهی و توسعه‌گر داشته باشد

 روح‌الله ایزدخواه، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی در بازدید از غرفه گروه فولاد مبارکه در نمایشگاه بین‌المللی فولاد ۱۴۰۳: گفت با توجه به تأمین نیمی از فولاد کشور توسط گروه فولاد مبارکه و گستره فعالیت‌های این مجموعه در زنجیره فولاد، این گروه یکی از برجسته‌ترین دارایی‌های صنعتی و به‌نوعی پیشانی صنعت کشور به حساب می‌آید که در توسعه زنجیره صنعت کشور نیز نقش ملی دارد.

وی افزود: فولاد مبارکه همواره در تنظیم بازار فولاد کشور نقش‌آفرین و در کنار دولت بوده و می‌تواند در توسعه محصولات فولادی، فولادهای آلیاژی، ورق‌های فولادی خاص، توسعه صنایع پایین‌دستی و بالادستی، حوزه معدن، محصولات میانی، محصولات جانبی و دیگر ابعاد زنجیره فولاد نقش فرابنگاهی و توسعه‌گر داشته باشد.

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام:

فولاد مبارکه در تأمین انرژی الگوی دیگر صنایع کشور است

سید مصطفی میرسلیم، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام در بازدید از غرفه گروه فولاد مبارکه در نمایشگاه بین‌المللی فولاد ۱۴۰۳، در مصاحبه با خبرنگار فولاد تصریح کرد: صنایع کشور ما اعم از خودروسازی، لوازم‌خانگی و صنایع نفت و گاز نیازمند محصولات فولادی هستند که خوشبختانه فولاد مبارکه به‌خوبی توانسته نیاز آنان را برآورده و علاوه بر تأمین نیاز داخلی، تولید مازاد خود را به دیگر کشورها صادر کند.

به گفته عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، فولاد مبارکه رویکرد جدیدی را پیش گرفته و در تولید فولادهای خاص نیز اقدامات ارزنده‌ای انجام داده؛ به‌طوری‌که باعث شده کشورمان از واردات بسیاری از محصولات بی‌نیاز شود.

میرسلیم اظهار امیدواری کرد این هدف‌گذاری در فولاد مبارکه قوت گرفته و این موفقیت نیز نظیر سایر موفقیت‌های این مجموعه حاصل شود و روند موفقیت در فولاد مبارکه اصفهان که یکی از شرکت‌های سودده کشور است تداوم یابد.

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام تأکید کرد: فولاد مبارکه برای تأمین آب موردنیاز خود نیز از طریق بازچرخانی پساب شهرهای هم‌جوار کارخانه و خطوط تولید شرکت و همچنین از طریق سرمایه‌گذاری در پروژه انتقال آب از دریای عمان اقدامات مؤثری انجام داده است که این اقدامات جزو مزیت‌ها و توانمندی‌های این شرکت محسوب می‌شود. این مجموعه با سرمایه‌گذاری‌هایی که انجام داده توانسته است انرژی موردنیاز خود را تأمین و از شبکه برق سراسری بی‌نیاز شود که در این زمینه نیز الگوی دیگر صنایع کشور است.

رئیس هیئت‌مدیره انجمن آهن و فولاد ایران:

محصولات فولاد مبارکه با حداقل کربن تولید می‌شوند

عباس نجفی‌زاده، در حاشیه برگزاری سمپوزیوم فولاد ۱۴۰۳، در مصاحبه با خبرنگار فولاد گفت: تکنولوژی فولاد مبارکه در تولید محصولات فولادی به‌گونه‌ای است که این شرکت، فولاد را با حداقل کربن تولید می‌کند؛ بااین‌حال باید به سمت تولید فولاد با تصاعد گاز Co2 صفر حرکت کنیم.

وی از کاهش پسماندهای فولادی به‌عنوان یکی از اهداف تولید فولاد سبز یاد و اضافه کرد: پسماندهای حاصل از تولید فولاد در کشورمان باید به نزدیک به صفر برسند تا اقتصاد چرخشی نیز محقق شود.

به گفته رئیس هیئت‌مدیره انجمن آهن و فولاد ایران، دنیا در حال حرکت به سمت تولید فولاد سبز است و اگر ایران طی سال‌های آتی به این سمت حرکت نکند، صادرات محصولات فولادی دچار مشکل خواهد شد؛ چراکه حذف رد پای کربن از فولاد خواسته اصلی مشتریان بین‌المللی محصولات فولادی است و اگر کربن از حد استاندارد بیشتر باشد، مشکل‌ساز است.

 دبیر انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران:

فولاد مبارکه از طریق بازیافت قراضه در حال تولید فولاد سبز است

رسول خلیفه‌سلطانی نیز در حاشیه برگزاری سمپوزیوم فولاد ۱۴۰۳، ضمن مصاحبه با خبرنگار فولاد، پیرامون اقدامات موردنیاز در مسیر فولاد سبز گفت: فولاد مبارکه داری بزرگ‌ترین پلنت تولید آهن اسفنجی جهان است و با استفاده از قراضه در حال تولید محصولات فولادی است که همین شیوه تولید نشان می‌دهد فولاد مبارکه در حال بازیافت فولاد و به‌نوعی تولیدکننده فولاد سبز است.

بنا بر اظهارات دبیر انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، در حال حاضر بیش از ۹۰ درصد فولاد ایران از آهن اسفنجی و قراضه تولید می‌شود؛ این در حالی است که هیچ کشوری در جهان بیشتر از ۷۵ درصد فولاد خود را از این طریق تولید نمی‌کند؛ بنابراین ایران دارای بالاترین نرخ تولید و اعتبار در فولاد نسل سوم جهان است و این موضوع باید در محافل بین‌المللی به‌خوبی تبیین شود.

معاون اجرایی انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران:

فولاد مبارکه شایستگی آن را داشت که در سال جاری جایزه انجمن جهانی فولاد را دریافت کند

وحید یعقوبی، معاون اجرایی انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران نیز در همین زمینه بیان کرد: فولاد مبارکه یکی از شرکت‌هایی است که همواره در حوزه نوآوری، فناوری و استفاده از تکنولوژی‌های روز دنیا در صنعت فولاد پیشگام بوده و نخستین شرکت فولادی کشور است که اقدام به تأسیس صندوق سرمایه‌گذاری خطرپذیر کرده است؛ همچنین اقدامات این مجموعه در حوزه بومی‌سازی و توسعه تکنولوژی صنعت فولاد کشور نمونه ندارد.

وی گفت: فولاد مبارکه چند سالی است که در حوزه فراوری پسماندها و عناصر کمیاب، اقدامات ارزنده‌ای را در پیش گرفته و به موفقیت‌هایی نیز دست یافته است؛ در آینده‌ای نزدیک، شاهد گام‌های بیشتر فولاد مبارکه در حوزه توسعه تکنولوژی و بومی‌سازی خواهیم بود.

یعقوبی خاطرنشان کرد: فولاد مبارکه مجموعه‌ای است که طی سال‌های اخیر در حوزه استفاده از توانمندی‌های ساخت داخل، نه‌فقط در صنعت فولاد، بلکه در بسیاری از صنایع معدنی و حتی در میان صنایع پتروشیمی و نفتی، توانسته به جایگاه قابل‌توجهی دست یابد که این امر برای صنعت فولاد کشور باعث افتخار است.

فولاد مبارکه در حوزه تاب‌آوری و پایداری نیز اقدامات ویژه‌ای داشته است

وی معتقد است در حوزه نوآوری و فناوری که بازیافت پسماند نیز جزو همین حوزه به حساب می‌آید، فولاد مبارکه شایستگی آن را داشت که در سال جاری، جایزه انجمن جهانی فولاد را دریافت کند؛ اما به دلیل شرایط موجود، این امر محقق نشد. فولاد مبارکه در حوزه تاب‌آوری و پایداری نیز اقدامات ویژه‌ای داشته و شایسته دریافت جایزه اجلاس اخیر انجمن جهانی فولاد در این زمینه بود.

معاون بهره‌برداری فولاد مبارکه:

راه‌اندازی نیروگاه‌های خورشیدی و بادی فولاد مبارکه پیش‌نیاز تولید فولاد سبز است

غلامرضا سلیمی، معاون بهره‌برداری فولاد مبارکه نیز در حاشیه نمایشگاه بین‌المللی فولاد ۱۴۰۳ گفت: علی‌رغم وجود چالش انرژی و ناترازی برق برای صنایع کشور، شرکت فولاد مبارکه در سال گذشته ۷.۳ میلیون تن و گروه فولاد مبارکه ۱۰.۲ میلیون تن فولاد تولید کرد و در حال حاضر سهم ۳۳ درصدی در تولید فولاد کل کشور دارد.

به گفته سلیمی تولید فولاد سبز یکی از عوامل تحقق اقتصاد چرخشی است و به دلیل اینکه میزان قابل‌توجهی از فولاد کشور با فرایند کوره‌های قوس الکتریکی تولید می‌شود، ما نیز در مسیر تولید فولاد سبز حرکت می‌کنیم و فولاد مبارکه سال‌هاست که به حوزه اقتصاد چرخشی ورود پیدا کرده است.

معاون بهره‌برداری فولاد مبارکه گفت:راه‌اندازی نیروگاه‌های خورشیدی و بادی فولاد مبارکه   از آن جهت اهمیت زیادی دارد که امکان استفاده شرکت از انرژی تجدیدپذیر را فراهم  می‌کند  و  این امر پیش‌نیاز مهمی برای تولید فولاد سبز  به شمار می‌آید.

مدیر برنامه‌ریزی فروش و حمل محصولات فولاد مبارکه در پنل تخصصی «فولادهای الکتریکی، مزیت‌ها و چالش‌ها»:

برگزاری پنل تخصصی در سمپوزیوم با ابتکار معاونت فروش و بازاریابی فولاد مبارکه

مجید فخاری مدیر برنامه‌ریزی فروش و حمل محصولات فولاد مبارکه و مدیر پنل تخصصی «فولادهای الکتریکی، مزیت‌ها و چالش‌ها» گفت: برگزاری این پنل تخصصی در راستای استفاده هرچه بیشتر از ظرفیت سمپوزیوم فولاد ۱۴۰۳ و با ابتکار معاونت فروش و بازاریابی فولاد مبارکه با هدف توجه به تولید و فروش محصولات ویژه در دستور کار قرار گرفت.

وی افزود: فولاد مبارکه با درک نقش و جایگاه خود به‌عنوان حلقه‌ای تأثیرگذار در زنجیره رشد اقتصادی و صنعتی کشور، رویکرد توسعه‌های کمّی و کیفی محصولات خود را بر مبنای فلسفه وجودی این شرکت و هم‌راستا با شعار محوری «خلق آینده بهتر» پیاده‌سازی و راهبری می‌کند. بر این اساس، با توجه به نیاز کشور به حل مشکل ناترازی برق در نقشه راه توسعه محصولات فولاد مبارکه، تولید فولادهای الکتریکی از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است.

فخاری معتقد است که پیش‌بینی می‌شود با توجه به ظرفیت‌های موجود تولید الکتروموتور در کشور و همچنین ضرورت توسعه و بازسازی ظرفیت موردنیاز ترانسفورماتورها در بخش انتقال و توزیع برق، نیاز کشور به فولاد الکتریکی با بیشترین رشد نسبت به سایر محصولات فولادی، ۲۰ درصد رشد خواهد کرد.

وی ادامه داد: در حال حاضر نیاز کشور ما به فولاد الکتریکی، سالانه به‌میزان ۵۰ هزار تن است که پیش‌بینی می‌شود با توجه به‌ ضرورت تمرکز بر کاهش اتلاف انرژی، تجهیز و بازسازی زنجیره تولید و انتقال و توزیع برق در کشور، تقاضای بازار فولادهای الکتریکی در افق ۱۴۱۰ به

 ۲۰۰ هزار تن افزایش یابد.

مدیر متالورژی و روش‌های تولید فولاد مبارکه در پنل تخصصی سمپوزیوم فولاد:

کاهش مصرف انرژی، افزایش راندمان تجهیزات الکتریکی و طول عمر تجهیزات با استفاده از فولادهای الکتریکی

علیرضا مولوی‌زاده، مدیر متالورژی و روش‌های تولید فولاد مبارکه هم در این پنل تخصصی گفت: استفاده از فولادهای الکتریکی منجر به کاهش مصرف انرژی، افزایش راندمان تجهیزات الکتریکی و طول عمر تجهیزات خواهد شد.

وی تصریح کرد: فولاد الکتریکی به‌دلیل خواص الکتریکی ویژه، نفوذپذیری مغناطیسی بالا و تلفات هسته کم که با نام‌های لمینیشن، سیلیکونی و ترانسفورماتور شناخته می‌شود، یکی از فولادهای پرکاربرد در صنایع الکتریکی است.

مولوی‌زاده با بیان اینکه فولادهای الکتریکی در ترانسفورماتورها، ژنراتورها و موتورهای الکتریکی کاربرد دارند، ادامه داد: کاهش مصرف انرژی، افزایش راندمان تجهیزات الکتریکی و طول عمر تجهیز، کاهش آلودگی صوتی و جلوگیری از اتلاف انرژی و افزایش دمای تجهیز، از مزایای استفاده از فولادهای الکتریکی است؛ ازاین‌رو برنامه میان‌مدت فولاد مبارکه برای تولید فولادهای الکتریکی، بهبود کمّی و کیفی تولید گریدهای الکتریکی غیرجهت‌دار به‌صورت محصول آماده، مشتمل بر گریدهای M330، M470، M530 و M600 است.

مدیر متالورژی و روش‌های تولید فولاد مبارکه خاطرنشان کرد: برنامه بلندمدت فولاد مبارکه تولید فولادهای الکتریکی با هدف تولید گریدهای الکتریکی جهت‌دار است که بدین منظور، استقرار تجهیزات آنیل و اسیدشویی، نورد خوشه‌ای آنیل دمای بالا، پوشش‌دهی و عایق مخصوص ورق‌های الکتریکی را در دستور کار خود قرار داده است.

مدیرعامل شرکت ایریسا مطرح کرد:

ارائه محصول مدیریت پروژه «آفام» با شعار «از قرارداد تا کارخانه» توسط شرکت ایریسا

اکبر گل‌بو، مدیرعامل شرکت ایریسا، در حاشیه بیست‌وششمین نمایشگاه بین‌المللی فولاد ۱۴۰۳، در مصاحبه با خبرنگار فولاد گفت: هم‌زمان با برگزاری سمپوزیوم فولاد ۱۴۰۳، شرکت ایریسا محصول مدیریت پروژه «آفام» را با شعار «از قرارداد تا کارخانه» به‌صورت مشترک با یکی از شرکت‌های ایرانی ارائه کرده است؛ این محصول به مشتریان این امکان را می‌دهد تا بتوانند پروژه‌های توسعه‌ای خود را مدیریت کنند.

وی افزود: پروژه «آفام» به کارخانه‌هایی که قرار است ایجاد شوند و یا قصد توسعه دارند، کمک می‌کند که پروژه مربوطه از لحظه انعقاد قرارداد به‌صورت کامل و دقیق مدیریت شود و یا به عبارت دیگر، از صفر تا صد آن پروژه توسط یک سامانه هوشمند کنترل و مدیریت شود.

گلبو با بیان اینکه تمامی ارکان PMBok (پیکره دانش مدیریت پروژه) ازجمله مدیریت هزینه، مدیریت منابع، مدیریت ریسک و مدیریت فعالیت‌ها در این سامانه تعریف شده است ادامه داد: در حال حاضر توانسته‌ایم این محصول نوآورانه را در ۶ شرکت فولادی کشور نصب و راه‌اندازی کنیم و ازآنجا‌که دیگر شرکت‌های فولادی درصدد توسعه هستند، در نظر داریم این محصول را در سایر شرکت‌ها نیز پیاده‌سازی کنیم.

مدیرعامل هلدینگ آتیه‌فولاد مطرح کرد:

فراهم‌سازی بستر حضور فعال فولاد مبارکه در بازارهای هدف و کشورهای منطقه توسط هلدینگ آتیه‌فولاد

حامدحسین ولی‌بیک، مدیرعامل هلدینگ آتیه‌فولاد نیز در حاشیه بیست‌و‌ششمین نمایشگاه بین‌المللی فولاد ۱۴۰۳: در مصاحبه با خبرنگار فولاد گفت: هلدینگ آتیه‌فولاد در حوزه شناسایی موضوعاتی که در زنجیره تولید فولاد سبز وجود دارد، اقدامات مختلفی اعم از تأمین تکنولوژی‌های موردنیاز انجام داده و از کشورهای پیشرو در زمینه تولید فولاد سبز الگوبرداری کرده و با مشارکت شرکت‌های داخلی و خارجی مطالعه و امکان‌سنجی لازم را انجام داده است.

وی اظهار داشت: در حال حاضر، بازار فولاد و به‌ویژه محصولات خاص فولادی در داخل کشور و منطقه به‌شدت رقابتی شده؛ بنابراین حضور گروه فولاد مبارکه در جمع تولیدکنندگان فولاد منطقه اهمیت زیادی دارد که این مهم از طریق شرکت‌های بازرگانی زیرمجموعه هلدینگ آتیه‌فولاد در حال انجام است.

وی خاطرنشان کرد: ضرورت حضور فعال فولاد مبارکه در بازارهای هدف و کشورهای منطقه از طریق شرکت‌های بازرگانی آتیه‌فولاد بیش‌ازپیش اهمیت پیدا کرده که در این راستا هلدینگ آتیه‌فولاد در سال جاری یک شرکت بازرگانی در کشور ترکیه تأسیس کرده تا از طریق آن بتواند محصولات فولاد مبارکه را در بازار فولاد این کشور و دیگر کشورهای جهان عرضه کند.

به گزارش آلاچیق خبر / 

لطفاً به‌عنوان سؤال نخست، درباره وظایف و عملکرد ناحیه انرژی و سیالات توضیح دهید.

ناحیه انرژی و سیالات فولاد مبارکه تأمین انرژی و سیالات موردنیاز خطوط تولید فولاد مبارکه را به عهده دارد. این واحد از 6 زیرمجموعه تولیدی و 2 دفتر فنی و واحدهای اکسیژن و هیدروژن، نیروگاه، تصفیه آب و پساب، تولید آب سرد، گرم، دمین و بخار، توزیع سیالات و توزیع برق تشکیل شده است؛ ضمن اینکه دفتر فنی تولید و دفتر فنی تعمیرات پشتیبانی این واحدهای را به عهده دارد.

واحد اکسیژن

واحد فولادسازی بزرگ‌ترین مصرف‌کننده اکسیژن تولیدی واحد ماست. واحد احیا مستقیم بزرگ‌ترین مصرف‌کننده ازت تولیدی است و هوای فشرده این واحد برای کل نواحی تولیدی فولاد مبارکه ارسال می‌شود. ظرفیت فعلی تولید اکسیژن این واحد 75 هزار نرمال مترمکعب در ساعت است و به همین نسبت ازت تولید می‌شود. آرگون هم به نسبت کمتر تولید و به مصرف فولادسازی می‌رسد. محصولات فوق در مخازن مایع ذخیره می‌شوند تا در زمان نیاز، تبدیل به گاز و برای مصرف فولاد ارسال ‌شود.

استفاده از پساب‌های شهری در فرایند تولید

تأمین آب صنعتی تمام واحدهای شرکت در تصفیه آب و پساب انجام می‌شود. یکی از وظایف دیگر این واحد پیگیری مباحث زیست‌محیطی است. بر این اساس، انواع پساب‌ها در شرکت اعم از پساب‌های بهداشتی و صنعتی و پساب‌های شیمیایی ناحیه نورد سرد در سه تصفیه‌خانه موجود تصفیه می‌شود و از نظر زیست‌محیطی پساب تصفیه‌نشده در فولاد مبارکه وجود ندارد.

یکی از منابع جدید فولاد مبارکه برای تأمین آب موردنیازش پساب‌های شهری است که توسط چهار ایستگاه پمپاژ به شرکت منتقل می‌شود. ورنامخواست، مبارکه، زرین‌شهر و صفاییه 4 ایستگاه پمپاژ شهری هستند که زیرمجموعه همین واحد به شمار می‌آیند. وظیفه این ایستگاه‌ها دریافت پساب‌های شهری از تصفیه‌خانه‌های شهری و جمع‌آوری و انتقال به فولاد مبارکه است. در فولاد مبارکه تصفیه تکمیلی و تبدیل به آب صنعتی انجام می‌شود. بخش دیگری از آب صنعتی که ما تولید می‌کنیم و به چرخه تولید بازمی‌گردانیم پساب‌های صنعتی خود شرکت است که با تصفیه تکمیلی، بازچرخانی پساب را انجام می‌دهیم و بخش دیگری از آب صنعتی موردنیاز را از این منبع تأمین می‌کنیم.

تصفیه‌خانه‌های واحد توزیع سیالات

در واحد توزیع سیالات دو تصفیه‌خانه ویژه وجود دارد که یکی مربوط به نورد گرم و دیگر مربوط به خط اسیدشویی نورد سرد است. پس از اینکه آب در نورد گرم برای مصارف خنک‌کاری محصول و تجهیزات استفاده شد، واحد توزیع سیالات آن را تحویل می‌گیرد، چون این آب شامل آلودگی‌هایی مثل پوسته و لجن و روغن است. در تصفیه‌خانه نورد گرم آلودگی‌ها از آب جدا می‌شود و در برج خنک‌کن این آب مجدداً خنک می‌گردد و دوباره به سیکل تولید بازگردانی می‌شود. واحد تصفیه امولشن و تصفیه پساب‌های اسیدی نورد سرد را هم داریم که پساب‌های اسیدی را از واحدهای اسیدشویی 1 و 2 نورد سرد تحویل می‌گیرد و پس از خنثی‌سازی و تنظیم PH به‌عنوان پساب، تحویل واحد تصفیه آب و پساب می‌دهد.

به‌زودی فولاد مبارکه از برق شبکه بی‌نیاز خواهد شد

فولاد مبارکه به‌عنوان مهم‌ترین مصرف‌کننده انرژی الکتریکی کشور، نیاز دارد تا به برق تأمینی شبکه وابسته نباشد و بتواند پایداری تولید را در هر شرایطی تثبیت کند. واحد نیروگاه فولاد مبارکه مشتمل بر 4 توربوژنراتور است. از این تعداد، 3 توربوژنراتور در بدو راه‌اندازی در سال‌های 1370 راه‌اندازی شده و یک توربوژنراتور گازی نیز در سال 1382 به بهره‌برداری رسیده و فعلاً با ظرفیت عملی 250 مگاوات تأمین حدود 20 درصد انرژی موردنیاز فولاد مبارکه را به عهده دارد. با ورود نیروگاه 914 مگاواتی فولاد مبارکه و همین‌طور نیروگاه خورشیدی به‌زودی این شرکت از برق شبکه بی‌نیاز خواهد شد و حتی در بلندمدت می‌تواند تأمین‌کننده برق هم باشد.

واحد توزیع برق

 این واحد انتقال انرژی الکتریکی از نیروگاه و شبکه سراسری به خطوط تولید و مدیریت مصرف آن را بر عهده دارد. وظیفه دیگر این واحد تعمیرات و نگهداری خطوط و تجهیزات فشارقوی و ادوات مورداستفاده در پست‌های فشارقوی است. تنظیم و نگهداری سیستم رله و حفاظت فولاد مبارکه هم بر عهده این واحد است.

واحد تولید آب سرد، گرم، دمین و بخار

 در این بخش سه گرید آب از نظر کیفیت تولید می‌شود. گرید اول که باکیفیت‌ترین آب است موردنیاز تولید بخار فوق داغ برای نیروگاه بخار و تولید انرژی است. دو گرید دیگر فرایندهای تولید بخار اشباع و خنک‌سازی تجهیزات حساس در واحدهای فولادسازی، آهن‌سازی، ریخته‌گری و نورد سرد و گرم را پوشش می‌دهد. این واحد مسئولیت تأمین آب فوق گرم و آب سرد سیستم‌های گرمایش و سرمایش سالن‌های تولید نورد سرد، واحدهای اداری، پولپیت‌ها و هواسازهای صنعتی را هم بر عهده دارد. تولید بخار اشباع جهت استفاده در فرایند نورد سرد از دیگر مسئولیت‌های این واحد است.

دفاتر فنی تولید و تعمیرات

 دفاتر فنی تولید و تعمیرات دو رکن اصلی ناحیه انرژی و سیالات به شمار می‌آیند. دفتر فنی تولید وظیفه نظارت بر فرایندهای تولید را دارد و کیفیت و کمیت تولید و هزینه‌های تولید و... را پشتیبانی می‌کند. دفتر فنی تعمیرات نظارت بر عملیات تعمیرات در ناحیه را بر عهده دارد و مشخص می‌کند تعمیرات به چه شکلی، با چه کیفیت و با چه ابزاری انجام می‌شود. برنامه‌ریزی انواع استانداردهای تعمیراتی و برنامه‌ریزی انواع درخواست کارهای تعمیراتی، رابط بین ناحیه و واحدهایی مثل تعمیرات و تعمیرگاه مرکزی، بازرسی فنی و واحدهای بیرون ناحیه هم در دفتر فنی تعمیرات انجام می‌شود.

انجام درست و دقیق وظایف در ناحیه انرژی و سیالات ضامن تولید پایدار و باکیفیت به شیوه‌ای اقتصادی در شرکت است.

اهم برنامه‌ها و اهداف و فعالیت‌های سال آینده در این مدیریت کدام‌اند؟

بخشی از برنامه سال آتی به افزایش ظرفیت تولید مربوط می‌شود و بخشی مربوط به توسعه کیفی محصولات و همچنین خدمات فنی و پشتیبانی است. ناحیه انرژی و سیالات لازم است انرژی و سیالات خطوط تولید را تأمین کند و هم‌راستا با نیاز خطوط تولید برنامه‌ریزی‌های لازم در این زمینه و همچنین بهینه‌سازی و کاهش مصرف حامل‌های انرژی را انجام دهد.

کسب گواهینامه استاندارد سیستم مدیریت بازدهی آب یعنی ایزو 46001 به چه معناست؟

یکی از اقدامات بسیار خوبی که فولاد مبارکه به‌طور جدی از سال‌ها قبل دنبال می‌کرد، راهبرد بهینه‌سازی و مدیریت مصرف آب بود. پروژه‌ها در این خصوص در شرکت انجام می‌شود و نتایج هم از سال 1397 به بعد مشاهده شد که با وجود محدودیت‌های شدید آبی در استان و خشک‌سالی‌های شدید در سال‌های اخیر، ما توانستیم رکوردهای تولید را بسیار بهتر از سال‌های قبل ارتقا دهیم. اقدامات ما بسیار گسترده و متنوع بود، ولی هیچ‌گاه به‌صورت آکادمیک و استانداردی به آن نگاه نمی‌کردیم. در واقع اقدامات بسیار خوبی انجام داده بودیم، ولی هیچ مرجع بیرونی به کار ما نظارت نداشت تا اگر نکته قابل‌بهبودی در این فرایند لازم است، آن را به ما گوشزد کند. سال گذشته این پیشنهاد از سوی قسمت تضمین کیفیت مطرح شد تا اگر امکان دارد، استاندارد 46001 ISO را که استاندارد مدیریت آب در شرکت است دنبال کنیم. الآن که موفق به کسب این استاندارد شده‌ایم، به گفته بسیاری از کارشناسان این حوزه توانسته‌ایم مطالب بسیار زیاد جدیدی یاد بگیریم و ان‌شاءالله با پیاده‌سازی این استاندارد و تداوم استقرار در سال‌های آینده بتوانیم اقدامات سیستماتیک بهتری برای شرکت انجام دهیم تا آبی را که در دسترس شرکت است به نحو درست و بهینه استفاده کنیم.

با توجه به اقدامات فعلی، فولاد مبارکه می‌تواند بازدهی آب در چرخه تولید را بهبود ببخشد؟

بهبود یک فرایند مستمر است و هیچ‌گاه نمی‌توانیم ادعا کنیم به نقطه اعلی رسیده‌ایم. پس حتی در کوچک‌ترین واحدها و کوچک‌ترین مصرف‌کننده‌ها همیشه جای بهبود وجود دارد. همین حرکت را سال 1394 برای استاندارد انرژی انجام دادیم و روند کاهش مصرف انرژی را شاهد بودیم. پس هرساله باید با برنامه‌ریزی برای کاهش میزان مصرف آب و انرژی و اجرای آن، این مهم را پیگیری کنیم. استاندارد آب استاندارد سخت‌گیرانه‌ای بود و ما اولین شرکت بزرگی هستیم که توانستیم این استاندارد را پیاده‌سازی کنیم.

درباره گواهینامه ایزو 50001 در حوزه انرژی توضیح دهید.

انرژی در صنعت تعاریف زیادی دارد. ما باید تمام انرژی‌های واردشده به شرکت را به یک زبان مشترک دربیاوریم. انرژی برق بر اساس کیلووات ساعت است؛ انرژی گاز بر اساس ارزش حرارتی سوخت است؛ سایر حامل‌های انرژی مثل هوای فشرده و نیتروژن و آب نیز هرکدام واحد اندازه‌گیری مشخصی دارند. زبان مشترک همه این‌ها می‌شود گیگاژول بر تن تولید که با تقسیم بر میزان تولید فولاد مبارکه عدد شاخص مصرف انرژی در فولاد مبارکه به دست می‌آید. این عدد الآن حدود 23.4 گیگا ژول بر تن فولاد خام است. استاندارد ملی تولید فولاد به شماره 9653 وجود دارد و ما الآن در زمینه مصرف 10 درصد پایین‌تر از استاندارد ملی هستیم. از زمان راه‌اندازی فولاد این استاندارد رعایت شده و روند ما کاهشی بوده است. این امر نشان می‌دهد ما استاندارد ایزو 5001 ISO مدیریت مصرف انرژی را به‌خوبی پیاده‌سازی می‌کنیم. واحدهای تولیدی و انرژی‌بر به همین ترتیب پروژه‌های کاهش مصرف انرژی و بهینه‌سازی انرژی را انجام داده‌اند که توانسته‌ایم به این مهم دست پیدا کنیم.

نقش قراضه در کاهش مصارف انرژی چیست؟

تولید فولاد در ایران بر پایه آهن اسفنجی است. این به آن علت است که منابع قراضه در کشور ما ضعیف است. اگر بتوانیم قراضه بیشتری به‌عنوان خوراک واحدهای فولادسازی استفاده کنیم مصرف انرژی می‌تواند به عدد 20 هم برسد. البته که عدد 23 در سطح جهانی قابل‌قبول است و این عدد برمی‌گردد به درصد مصرف خوراک واحدها. آهن اسفنجیِ بیشتر مصرف انرژی را افزایش و مصرف قراضۀ بیشتر مصرف انرژی را کاهش می‌دهد.

در حوزه انرژی و سیالات، برای کاهش اتلاف‌ حرارتی چه تدابیری اندیشیده شده است؟

در قالب استاندارد ایزو 50001 هر سال برنامه واحدهای تولیدکننده را ارائه می‌دهیم. بحث اتلاف حرارت چندین مفهوم دارد؛ اتلاف حرارت از فرایندهای تولید یا اتلاف حرارت از ساختمان‌های اداری و... . این‌ها باید از هم تفکیک شوند. در قسمت اداری مسئول این مبحث تعمیرات مرکزی است و مصرف آن‌ها برای ما بارز نیست. در سال 98 با احداث یک بویلر یازیافت حرارت در نیروگاه گازی توانستیم راندمان این نیروگاه را حدود 6 تا 7 درصد بهبود دهیم. اخیراً پروژه‌ای به بهره‌برداری رسید که واحدهای تولید بخار اشباع را در ناحیه نورد سرد به هم متصل کردیم و در نتیجه، حدود 10 تن در ساعت کاهش مصرف بخار داشتیم. در ناحیه فولادسازی پروژه power ON و power OFF کوره‌های قوس را داشتیم که در کاهش تلفات انرژی و حرارت اثرگذار است. پروژه خوبی هم در واحد احیا مستقیم در حال اجراست که با توسعه رکوپراتورهای مدول‌های احیا می‌توانند از حرارتی که در حال هدر رفتن است جلوگیری کنند و تولید بیشتری حاصل شود. پروژه توسعه رکوپراتورهای کوره‌های پیش‌گرم نورد گرم را سال گذشته داشتیم که اثرگذاری خوبی در کاهش مصرف انرژی داشت. هر پروژه بهبود یا بهینه‌سازی انرژی تا 3 سال می‌تواند برای ما به‌عنوان آورده بهینه‌ساز انرژی ملاک قرار بگیرد و بعد از 3 سال استاندارد از ما داده‌ها را به‌عنوان داده کاهش انرژی قبول نمی‌کند؛ بنابراین هر سال باید پروژه‌های کاهش مصرف انرژی جدید تعریف شود.

 این اقدامات بر اساس سند پایداری و چشم‌انداز پنج‌ساله محیط‌زیست شرکت انجام می‌شود؟

محیط‌زیست و انرژی و سیالات هدف یکسانی دارند و همه اقدامات در خصوص بهبود شرایط محیط‌زیستی شرکت است. سندی هم که از طرف محیط‌زیست تعریف شده است با هماهنگی ناحیه انرژی و سیالات و بقیه نواحی تولیدی بوده که پروژه‌های مربوطه را پوشش می‌دهد.

کمی هم درباره پروژه انتقال آب از دریای عمان به فلات مرکزی توضیح دهید.

عملیات اجرایی این پروژه از شهریور 1401 آغاز شده و در 2 فاز تعریف شده است. در فاز اول انتقال آب از سیرجان به اصفهان به طول 550 کیلومتر که طی آن 70 میلیون مترمکعب آب به استان اصفهان منتقل می‌شود و طبق برنامه شهریور سال آینده باید به بهره‌برداری برسد و امیدواریم با حمایت‌ها و پشتیبانی‌هایی که انجام می‌شود، این پروژه زودتر یعنی در بهار سال آینده به بهره‌برداری برسد. می‌توان گفت با بهره‌برداری از پروژه، تمام نیاز آبی ما از همین منبع رفع خواهد شد.

به گزارش آلاچیق خبر / 

به‌عنوان سؤال نخست، درباره اهمیت مصرف انرژی در صنعت فولاد توضیح دهید.

میلاد مراد بازفتی مهندس انرژی فولاد مبارکه:

اصولاً انرژی موردنیاز برای شرکت‌های فولادسازی، از دو منبع انرژی الکتریکی و گاز طبیعی تأمین می‌شود. گاز طبیعی در فولاد مبارکه در واحدهای نیروگاهی، گندله‌سازی، نورد گرم و نورد سرد به‌عنوان سوخت و در واحد احیا مستقیم به‌عنوان خوراک استفاده می‌گردد. حدود ۶۲ درصد از گاز مصرفی شرکت فولاد مبارکه به مدول‌های احیا مستقیم اختصاص دارد و به‌عنوان خوراک در فرایندها مورد استفاده قرار می‌گیرد. در طی فرایند، گاز متان شکسته می‌شود و به‌عنوان ماده احیاکننده عمل می‌کند. در واحدهای دیگر نیز مانند واحد اکسیژن، این گاز را می‌شکنند تا از آن هیدروژن استخراج شود. عمده گاز شرکت در واحدهای احیا مستقیم مصرف می‌شود.

 انرژی الکتریکی نیز در واحدهای فولادسازی، محل مصرف‌های مختلفی دارد. این انرژی به‌عنوان محرک فرایند برای تغذیه الکتروموتورها و روشنایی در بسیاری از واحدهای تولید از جمله واحدهای گندله‌سازی، احیا مستقیم، فولادسازی، نورد سرد و گرم و واحدهای سرویس استفاده می‌شود. از سوی دیگر، انرژی لازم برای ذوب‌آهن اسفنجی در کوره‌های قوس الکتریکی از انرژی الکتریکی تأمین می‌شود. بیش از 65 درصد از انرژی الکتریکی شرکت فولاد مبارکه در ناحیه فولادسازی به این منظور مصرف می‌گردد.

در تمام صنایع انرژی مصرف می‌شود. بازدهی انرژی در صنعت فولاد نسبت به سایر صنایع چگونه است؟

استاندارد ملی تولید فولاد ISO9653 به‌منظور کنترل میزان مصرف انرژی از سال‌ها پیش تدوین شده و همه شرکت‌های تولید فولاد مکلف به رعایت این استاندارد هستند.

در حال حاضر شاخص‌های مصرف انرژی در شرکت فولاد مبارکه به‌طور متوسط حدود ۱۰ درصد از خط مبنای مصرف انرژی کمتر است.

مصرف انرژی در فولاد مبارکه به ازای هر تن تولید چقدر است؟

به‌طورکلی، مطالعه مصارف انرژی در سال‌های اخیر نشان‌دهنده کاهش مصرف ویژه انرژی در بخش‌های مختلف بوده، هرچند محدودیت‌های شدید انرژی گاهی به نوسان مصارف منجر شده است. اگر مصرف ویژه انرژی از سنگ معدن تا انتهای کلاف گرم مدنظر قرار گیرد، با در نظر گرفتن انرژی اولیه و تمام حامل‌های انرژی، از بیش از 28 گیگاژول بر تن در سال 1380 امروزه به کمتر از 27 گیگاژول بر تن رسیده است. البته به‌عنوان مثالی ملموس می‌توان به مصرف برق در ناحیه فولادسازی و ریخته‌گری مداوم اشاره کرد که از حدود 800 کیلووات ساعت بر تن تختال در سال 1380 به زیر 730 کیلووات ساعت بر تن تختال رسیده است.

رویکرد فولاد مبارکه برای کاهش حداکثری مصارف انرژی و استفاده بهینه چگونه است؟

شرکت فولاد مبارکه از سال 1394 موفق به دریافت گواهینامه استاندارد مدیریت انرژی (ایزو 50001) گردیده است و مطابق با استاندارد مذکور، رویکردها و اولویت‌بندی پروژه‌های انرژی خود را پیش می‌برد. در اینجا دو رویکرد کلی در بحث انرژی در فولاد مبارکه توضیح داده می‌شود:

1- استفاده از تکنولوژی‌هایی با مصرف کمتر انرژی فرایند در طرح‌های توسعه

این مورد را می‌توان با نمونه‌های انجام‌شده در شرکت توضیح داد. به‌عنوان‌مثال، مصرف انرژی در مگامدول‌های احیا مستقیم جدید (مگامدول‌های شهید خرازی) نسبت به مدول‌های قدیمی‌تر به ازای هر تن محصول تولیدی 10 درصد کمتر است. همچنین مصرف انرژی الکتریکی در واحدهای جدید اکسیژن در فولاد مبارکه نسبت به واحدهای قدیمی (به ازای هر نرمال مترمکعب اکسیژن) کاهش قابل‌توجه حدود 20 درصدی دارد. این امر گویای آن است که فولاد مبارکه توانسته اثرات تکنولوژی در کاهش مصرف انرژی را به‌خوبی دنبال کند. باید توجه داشت که ازنظر عملی، نوسازی پیوسته کارخانه در بازه‌های زمانی کوتاه‌مدت امکان‌پذیر نیست و تنها در زمینه طرح‌های توسعه ایجاد چنین شرایطی ممکن است، مانند واحد جدید نورد گرم که در برنامه توسعه قرار گرفته است. در این واحد در زمینه مصرف آب و انرژی استانداردهای لازم موردتوجه قرار گرفته‌اند.

2- کاهش اتلاف حرارتی و همچنین بازیافت انرژی‌های اتلافی

اتلاف در مصرف انرژی در فرایند تولید گریزناپذیر است، اما مسئله مهم، توجه به کاهش آن است. نکته قابل‌توجه این است که هرقدر واحدها تولید پیوسته‌تری داشته باشند، بهره‌وری در مصرف انرژی افزایش می‌یابد. شایان‌ذکر است که از ابتدای بهره‌برداری از واحدها تا به امروز، بدون در نظر گرفتن بهینه‌سازی‌های انجام‌شده، به دلیل افزایش بهره‌وری در تولید، شاهد بهره‌وری در مصرف انرژی نیز بوده‌ایم. در واحدهایی که بهره‌وری تولید و فعالیت در زمینه کاهش انرژی به‌صورت هم‌زمان دنبال شده اثر این بهره‌وری بسیار مشهودتر بوده است.

در مورد بازیافت انرژی، استفاده از بویلر بازیافت حرارت در نیروگاه فولاد مبارکه بزرگ‌ترین پروژه مستقیم مربوط به مدیریت انرژی و محیط زیست در شرکت فولاد مبارکه بوده است که با انجام آن از حرارت اتلافی دودکش نیروگاه گازی جهت تولید بخار و مصرف آن در نیروگاه بخار شرکت استفاده می‌شود. انجام این پروژه به صرفه‌جویی بیش از 12000 نرمال مترمکعب گاز طبیعی در ساعت انجامیده است. این پروژه به دلیل کاهش انتشار گاز دی‌اکسید کربن، در سایت کنوانسیون تغییر آب‌وهوای سازمان ملل متحد در قالب طرح CDM (مکانیسم توسعه پاک) درج گردیده و می‌تواند بخشی از تعهد کشورمان جهت کاهش انتشار دی‌اکسید کربن را پوشش دهد.

درباره میزان سرمایه‌گذاری فولاد مبارکه و پروژه‌های اجراشده یا در دست اجرا در این زمینه توضیح دهید.

بیش از یک میلیارد یورو در چند سال اخیر در زمینه پروژه‌های انرژی سرمایه‌گذاری انجام‌شده که برخی از مهم‌ترین این پروژه‌ها عبارت‌اند از:

1-احداث نیروگاه سیکل ترکیبی راندمان بالای 914 مگاواتی با سرمایه‌گذاری بیش از 400 میلیون یورو؛

2-احداث نیروگاه خورشیدی 600 مگاواتی با سرمایه‌گذاری حدود 400 میلیون یورو؛

3-احداث نیروگاه بادی 200 مگاواتی در منطقه شرق کشور با سرمایه‌گذاری حدود 170 میلیون یورو.

وضعیت مصرف انرژی در فولاد مبارکه نسبت به سایر رقبا را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

شاخص‌های انرژی در صنعت آهن و فولاد با معیار گیگاژول به ازای هر تن تولید محاسبه می‌شود که می‌تواند هم برای یک ناحیه خاص، مانند فولادسازی، تعریف گردد و هم مطابق با آنچه مرسوم است، از ابتدای خط تولید (سنگ‌آهن) تا تختال یا کلاف گرم.

فولاد مبارکه در سال گذشته از ابتدای خط تولید تا انتهای فولادسازی و ریخته‌گری مداوم برای یک تن محصول (تختال) جمعاً 23/23 گیگاژول انرژی مصرف کرده است که با در نظر گرفتن انرژی اولیه و شرایط تولید رقم کاملاً مناسبی است. البته برخی کشورها مانند آلمان و ژاپن وضعیت بهتری در مصرف انرژی دارند؛ اما در مقایسه با رقبای داخلی وضعیت فولاد مبارکه بسیار مناسب‌تر است. ذکر این نکته ضروری است که مصرف انرژی واحد گندله‌سازی فولاد مبارکه در حد بنچ‌مارک جهانی است. توضیح اینکه در شرکت فولاد مبارکه، واحدهای مختلف به دلیل ماهیت متفاوت فرایندها، مصارف انرژی متفاوتی دارند. مصرف انرژی مجاز هر واحد بر اساس استانداردهایی که سازمان ملی استاندارد کشور تدوین کرده تعیین می‌شود و اگر واحدها بیشتر از میزان مجاز از انرژی استفاده کنند، ملزم به پرداخت جریمه خواهند بود. به‌علت تفاوت در قدمت واحدها و تکنولوژی‌های به کار گرفته‌شده در آن‌ها، برای مصرف انرژی ضریب در نظر گرفته‌شده است.

تمام واحدهای فولاد مبارکه در حد مجاز استاندارد ملی آهن و فولاد و آهک قرار دارند و در برخی نواحی مانند فولادسازی مصرف ویژه انرژی بسیار کمتر از حد مجاز تعیین‌شده در استاندارد ملی است.

امروزه تولید فولاد سبز به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های جهانی تبدیل شده است. فولاد مبارکه برای رسیدن به صنعت سبز چه برنامه‌هایی دارد؟

عبدالرسول احمدی رئیس گروه فنی انرژی و سیالات فولاد مبارکه:

در حال حاضر، یکی از راهبردهای پنج‌گانه مدیریت فعلی شرکت فولاد مبارکه که بر آن تأکید می‌شود، حرکت در مسیر فولاد سبز است. این شرکت در راستای رسیدن به صنعت سبز و به حداقل رساندن ردپای محیط زیستی خود اقدامات و برنامه‌های فراوانی در حال اجرا دارد که به برخی از آن‌ها عبارت‌اند از:

1-احداث نیروگاه راندمان بالای 914 مگاواتی سیکل ترکیبی در فولاد مبارکه؛

2-احداث بزرگ‌ترین نیروگاه خورشیدی کشور با ظرفیت 600 مگاوات در شرق استان اصفهان (کوهپایه)؛

3-برنامه‌ریزی برای نصب و بهره‌برداری از نیروگاه بادی 200 مگاواتی در شرق کشور؛

4-راه‌اندازی بزرگ‌ترین غبارگیرهای کشور و منطقه با ظرفیت 6 میلیون مترمکعب در ساعت در ناحیه فولادسازی و ریخته‌گری مداوم با هدف حذف انتشار غبار از سقف ناحیه مذکور؛

5-تدوین برنامه جامع محیط زیست با همکاری اداره کل حفاظت محیط زیست استان و با هدف کاهش اثرات و ردپای محیط زیستی شرکت؛

6-توسعه و پیاده‌سازی سند پایداری و چشم‌انداز پنج‌ساله محیط زیست شرکت با هدف کاهش برداشت از منابع، کاهش مصرف انرژی، کاهش انتشار آلاینده‌ها و کاهش انتشار کربن و بهبود راندمان مواد مصرف‌شده؛

7-همکاری مؤثر در انتقال آب تصفیه‌شده از دریای عمان به فولاد مبارکه با هدف کاهش و به صفر رساندن برداشت آب خام از زاینده‌رود.

درباره تغییرات قیمت انرژی صنعت فولاد طی چند سال اخیر توضیح دهید.

هزینه‌های انرژی در چند سال اخیر به‌شدت افزایشی بوده؛ به‌گونه‌ای که از سال 1399 تا 1402 بیش از ده برابر افزایش داشته و به نرخ‌های جهانی رسیده است. تصور اینکه انرژی ارزان به صنایع فولادی تحویل داده می‌شود اشتباه است.

سخن پایانی؟

فولاد مبارکه از ابتدای بهره‌برداری تا امروز تلاش کرده استانداردسازی فعالیت‌ها را در دستور کار خود داشته باشد. این شرکت در زمینه‌های مختلف، ازجمله تولید و توسعه سبد محصولات، ایمنی کارکنان و تجهیزات، میزان مصارف انرژی، به‌ویژه آب و همچنین در موضوعاتی نظیر مشتری‌مداری، پیاده‌سازی نظام‌های مختلف در شرکت، بومی‌سازی و به‌روزرسانی دانش فنی تولید فولاد کشور به توفیقات ارزشمندی دست یافته و در بسیاری از موارد پیشران بسیاری از صنایع کشور بوده و به‌عنوان الگوی جهانی مطرح است. فولاد مبارکه کسب این افتخارات را مرهون زحمات قابل‌تقدیر و همه‌جانبه سرمایه‌های انسانی خود می‌داند که از ابتدا تاکنون در این شرکت صادقانه و جانانه برای اعتلای کشور تلاش کرده‌اند.

به گزارش آلاچیق خبر ، محمد نورصالحی با اشاره به بازدید اخیر اعضای شورای اسلامی شهر اصفهان از نیروگاه شهید منتظری اظهار کرد: طبق مشاهدات صورت گرفته، مشعل‌های مازوت‌سوز این نیروگاه در حال حاضر به‌طور کامل پلمب است.

وی با بیان اینکه مدیران نیروگاه شهید منتظری در این بازدید تاکید داشتند که تمایلی برای استفاده از سوخت مازوت ندارند، افزود: به گفته این مدیران، مازوت‌سوزی برای نیروگاه علاوه بر هزینه‌بر بودن، تعمیرات بیشتری به‌همراه دارد، همچنین زمانی که مجبور به استفاده از مازوت می‌شوند، محیط پالایشگاه به شدت آلوده می‌شود و برای کارکنان خطرزا است.

رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان با اشاره به اینکه نیروگاه شهید منتظری بخشی از برق کشور را تولید می‌کند و تنها مختص اصفهان نیست، تصریح کرد: فرهنگ صرفه‌جویی در کشور باید گسترش پیدا کند و مسئولان نیز اطلاع‌رسانی لازم را انجام دهند که مصرف بیش از حد انرژی چه تبعات اقتصادی و زیست‌محیطی برای کشور و مردم به‌دنبال دارد.

وی گفت: گاهی مسئولان با توجه به اینکه نگرانی برای قطعی گاز وجود ندارد، مردم را به صرفه‌جویی در مصرف انرژی توصیه نمی‌کنند، این در حالی است که باید هشدار داده شود اگر مصرف از این میزان بیشتر شد، ممکن است با قطعی گاز در فصل زمستان و قطعی برق در فصل تابستان مواجه شویم؛ بنابراین میزان مصرف انرژی به شیوه مناسب‌تری باید مدیریت شود.

نورصالحی با تاکید بر لزوم فرهنگ‌سازی مصرف بهینه انرژی در سطح کلان کشور و بین مدیران تصریح کرد: این سوال مطرح است که تا چه زمانی باید نیروگاه ساخته شود و گازی که قابل استحصال است و می‌تواند برای کشور درآمدزایی داشته باشد، برای آن سوخت شود؟

وی خاطرنشان کرد: امیدواریم امسال در اصفهان با مازوت‌سوزی روبه‌رو نشویم، زیرا شرایط اصفهان نسبت به کل کشور ویژه است.