به گزارش آلاچیق خبر / در تشریح اهمیت استقرار این سامانه در فولاد مبارکه، معاونان فناوری و بهره‌برداری، مدیر ایمنی، بهداشت حرفه‌ای و محیط‌زیست و رئیس سیستم‌های مدیریت کیفیت و سرآمدی فولاد مبارکه چنین گفتند:

محمد ناظمی هرندی، معاون فناوری فولاد مبارکه:

عمل به مسئولیت اجتماعی، بهبود مستمر و رقابت‌پذیری شرکت در بازار جهانی

با استقرار این الگو، فولاد مبارکه به‌منظور تحقق استراتژی توسعه پایدار و تعهد به مسئولیت اجتماعی خود، گام مهمی در مسیر مدیریت و کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای برداشته است. با درک اهمیت شفافیت و اندازه‌گیری دقیق، الگوی مدیریتی جامعی برای سنجش، پایش و کاهش میزان موجودی انتشار کربن و ردپای کربن محصولات شرکت استقرار یافته است. این الگو با استفاده از متدلوژی‌های بین‌المللی و استانداردهای مربوطه، امکان محاسبه و گزارش‌دهی دقیق انتشار گازهای گلخانه‌ای در هر مرحله از زنجیره تولید، از استخراج مواد اولیه تا تحویل محصول نهایی به مشتری را فراهم می‌کند.

این الگو نه‌تنها میزان کل انتشار (موجودی انتشار کربن) را مشخص می‌کند، بلکه با شناسایی ردپای کربن هر محصول، امکان بهینه‌سازی فرایندهای تولید و کاهش هدفمند انتشار را فراهم می‌سازد. اطلاعات حاصل از این سیستم، مبنای تصمیم‌گیری‌های استراتژیک برای سرمایه‌گذاری در فناوری‌های کم‌کربن، بهبود کارایی انرژی و توسعه محصولات سبز خواهد بود.

فولاد مبارکه در کنار توجه به کنترل آلاینده‌ها در این زمینه، طی سالیان گذشته، اقدامات مؤثری انجام داده است که برخی از آن‌ها عبارت‌اند از: بهینه‌سازی سیستم‌های کنترل آلودگی در فرایندهای تولیدی، استفاده از غبارگیرها، استفاده از فناوری‌های بازیافت و کاهش مصرف انرژی. با ایجاد این الگوی مدیریتی در زمینه فولاد سبز، فولاد مبارکه تعهد خود را به حفاظت از محیط‌زیست و حرکت به‌سوی صنعت فولاد پایدار نشان داده است. این رویکرد نه‌تنها به کاهش آثار زیست‌محیطی و اقلیمی تولید فولاد کمک می‌کند، بلکه باعث بهبود مستمر فرایندها، افزایش کارایی، شفافیت بیشتر و در نهایت افزایش رقابت‌پذیری شرکت در بازار جهانی نیز خواهد شد. ضمن اینکه با اجرای این الگو، فولاد مبارکه به‌عنوان یکی از پیشگامان صنعت فولاد در زمینه پایداری و کاهش انتشار کربن مطرح خواهد شد.

غلامرضا سلیمی، معاون بهره‌برداری:

حرکت همسو با فولادسازان برتر دنیا

استقرار سیستم مدیریت کربن، گامی استراتژیک در راستای دست‌یابی به فولاد سبز و تحقق هدف کربن خنثی است که یکی از الزامات اساسی برای حرکت همسو با فولادسازان برتر دنیا و حضور در بازارهای جهانی محسوب می‌شود. دست‌یابی به این هدف نه‌تنها باعث کاهش آثار زیست‌محیطی و بهینه‌سازی مصرف انرژی در فرایندهای تولیدی می‌شود، بلکه به‌عنوان یک مزیت رقابتی کلیدی، جایگاه فولاد مبارکه را در سطح بین‌المللی تثبیت خواهد کرد. ضمن اینکه تعامل تنگاتنگ میان تمامی بخش‌های سازمان در این مسیر، نشان‌دهنده عزم جدی فولاد مبارکه در تحقق توسعه پایدار و مسئولیت‌پذیری اجتماعی است.

حسین مدرسی‌فر، مدیر بهداشت حرفه‌ای ایمنی و محیط زیست:

ایجاد نقشه راه کربن خنثی و تأکید بر استمرار کمیته کربن

استقرار این سیستم مدیریتی، گام نخست در مسیر مدیریت کربن و کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای محسوب می‌شود. در همین راستا، نقشه راه کربن خنثی تدوین‌ شده که مسیر دست‌یابی به این هدف را مشخص و راهکارهای عملیاتی برای کاهش انتشار را تعیین می‌کند. علاوه بر این، تشکیل کمیته کربن و استمرار فعالیت آن، نه‌تنها امکان پایش و به‌روزرسانی اهداف تدوین‌شده را فراهم می‌کند، بلکه بستری برای اجرای راهکارهای نوآورانه در کاهش اثرات زیست‌محیطی خواهد بود. بر همین اساس، از مهم‌ترین شاخص‌های کلیدی عملکردی این سیستم می‌توان به‌شدت انتشار کربن به‌ازای واحد محصول تولیدی، میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای بر اساس دامنه‌های انتشار (Scope 1, 2, 3)، میزان کاهش انتشار CO₂e نسبت به سال پایه، میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای به‌ازای مصرف انرژی و میزان انتشار کربن در حمل‌ونقل اشاره کرد.

علی کیانی، رئیس سیستم‌های مدیریت کیفیت و سرآمدی:

تدوین اطلس انتشار گازهای گلخانه‌ای هوشمند

شرکت فولاد مبارکه اصفهان برای نخستین ‌بار در میان صنایع آهن و فولاد کشور، موفق به استقرار سیستم محاسبه انتشار گازهای گلخانه‌ای و ردپای کربن به‌ازای خانواده‌های مختلف محصولات خود بر اساس استانداردهای بین‌المللی ISO14064 -1 و ISO 14067 شد. این دستاورد مهم که تعهد این شرکت به مسئولیت‌پذیری زیست‌محیطی و حرکت در مسیر توسعه پایدار را نشان می‌دهد، فولاد مبارکه را به پیشگام این حوزه در کشور تبدیل می‌کند.

پیاده‌سازی این الگوی مدیریتی، منجر به دستاوردهای ارزشمندی در شرکت، نظیر تدوین «اطلس انتشار گازهای گلخانه‌ای هوشمند شامل 12 نوع انتشار در 6 رده و در کل نواحی تولیدی و ستادی»، تشکیل «کمیته کربن در سه سطح کمیته عالی کربن، کمیته کربن شرکت و تیم کربن نواحی»، ایجاد «سیستم مدیریت کربن در 4 فاز برآورد، کاهش، پایش و توسعه» و محاسبه «ردپای کربن محصولات با لحاظ نمودن 13 نوع انتشار، منطق از گهواره تا دروازه در سه محدوده بالادست، شرکت فولاد مبارکه، انرژی‌های ورودی به شرکت و در 6 ناحیه تولیدی خود شامل تختال، کلاف و ورق گرم فولاد مبارکه، کلاف و ورق گرم مجتمع فولاد سبا، کلاف اسیدشویی، کلاف خام، کلاف سبا، کلاف گالوانیزه، کلاف و ورق رنگی، کلاف و ورق سرد» شده است. این اقدامات زمینه‌ساز شفافیت بیشتر در میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای، برنامه‌ریزی دقیق‌تر برای کاهش آن‌ها و در نهایت، حفظ محیط‌زیست و گامی مهم در راستای ارتقای جایگاه صنعت فولاد کشور و حرکت به‌سوی صنایع سبز محسوب می‌شود.

در پایان از همکاری و تلاش ارزشمند واحدهای محیط‌زیست، نواحی تولیدی، انرژی و سیالات، حسابداری صنعتی، حمل‌ونقل، مهندسی صنایع، ساختار سازمانی، طبقه‌بندی مشاغل و آموزش که در تحقق این مهم نقش بسزایی داشتند، صمیمانه قدردانی می‌شود.

به گزارش آلاچیق خبر / محمد رحمتی، کارشناس محیط‌زیست فولاد مبارکه، در حاشیه بیست‌ویکمین نمایشگاه بین‌المللی متالورژی (ایران‌متافو) در گفت‌وگو با خبرنگار پایگاه خبری افق تهران در خصوص روند تولید فولاد سبز افزود: ما در زمینه تولید فولاد سبز سه بخش را مورد بررسی قرار می‌دهیم؛ اول اینکه زنجیره تأمین ما هم باید سبز باشد، دوم اینکه پروسس و تکنولوژی‌های فرایند تولید باید در همین راستا باشد و سوم اینکه محصولات تولیدی ما باید دوستدار محیط‌زیست باشد.

وی درخصوص اقدامات فولاد مبارکه در زمینه زنجیره تأمین گفت: انرژی سبز و نیروگاه‌های خورشیدی 600 مگاواتی در شرق استان و منابع آبی پایداری که فولاد به دنبال آن است و همچنین استفاده از آب‌های جنوب کشور و انتقال آن به مرکز استان و کشور ازجمله این اقدامات است. در حوزه گاز هم سرمایه‌گذاری‌های کلانی صورت گرفته است. در حوزه مواد اولیه نیز با تشکیل شرکت MSTID به‌عنوان بزرگ‌ترین شرکت سرمایه‌گذاری خطرپذیر در کشور، موضوع تأمین مواد اولیه، بومی‌سازی و سرمایه‌گذاری برای شرکت‌های دانش‌بنیان مورد بررسی قرار گرفته است؛ این موارد همگی در زنجیره تأمین فولاد سبز نقش اساسی دارند.

رحمتی ضمن اشاره به آنچه امروز با عنوان فولاد هیدروژنی در دنیا مطرح است گفت: ما در فولاد مبارکه علاوه‌بر ارتقای بهره‌وری و راندمان انرژی به‌سمت احیای هیدروژنی و پایلوت سبز حرکت کرده‌ایم. در پایین‌دست هم فولاد مبارکه سعی کرده به سمت محصولاتی برود که دوستدار محیط‌زیست باشد و وزن کم و استحکام زیادی داشته باشند.

کارشناس محیط‌زیست فولاد مبارکه درباره میزان بهره‌مندی فولاد از شرکت‌های دانش‌بنیان گفت: با سرمایه‌گذاری‌های فولاد مبارکه در شرکت‌های دانش‌بنیان و بررسی‌ها و کارشناسی‌های دقیقی که به همت کارشناسان و سرمایه انسانی توانمند فولاد مبارکه انجام شده، این شرکت از تجربیات شرکت‌های صاحب تکنولوژی دنیا استفاده می‌کند تا در کمترین زمان بیشترین بهره را ببرد.

وی افزود: فولاد مبارکه اولین شرکتی است که استانداردهای مربوط به انتشار کربن در راستای دست‌یابی به فولاد سبز را پیاده‌سازی می‌کند. استانداردهای ISO 14064 و ISO 14067 دو استاندارد بین‌المللی است که در تلاشیم با ممیزی‌های خارجی ، آن‌ها را به دست آوریم و بتوانیم با برترین کشورهای دنیا در این زمینه رقابت کنیم.

به گزارش آلاچیق خبر / 

 در حال حاضر، دو مسیر غالب برای فولادسازی اولیه وجود دارد: 1- مسیر کوره بلند - کوره اکسیژن بازی (کنورتور) یا (BF-BOF) و 2- مسیر احیا مستقیم آهن - کوره قوس الکتریکی یا (DRI-EAF). در مقالات قبلی مقایسه جامعی بین این دو مسیر از نظر شدت مصرف انرژی و میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای (CO2) صورت گرفت. انتشار گازهای آلاینده برای مسیر احیا مستقیم آهن - کوره قوس الکتریکی کمتر از مسیر کوره بلند است؛ بااین‌حال شدت CO2 همچنان برای فرایندهای فولادسازی اولیه زیاد است، زیرا در حال حاضر به‌شدت به منابع فسیلی هم به‌عنوان منبع گرما و هم به‌عنوان یک عامل احیاکننده برای احیای اکسید آهن وابسته است. به همین دلیل در حال حاضر پروژه‌های بسیاری در سراسر جهان با هدف کاهش انتشار CO2 فسیلی از صنعت آهن و فولاد در حال انجام است.

البته گفتنی است صنعت آهن و فولاد به دلیل نیازهای حرارتی بالا، استفاده از کربن به‌عنوان ورودی اساسی فرایند، حاشیه سود کم، شدت سرمایه‌بری بالا، عمر طولانی دارایی و چالش‌های تجاری، یکی از سخت‌ترین صنایع برای کربن‌زدایی محسوب می‌شود. یکی دیگر از چالش‌های مهم روند جهانی کاهش ردپای کربن در صنعت آهن و فولاد کوره‌های بلند چینی هستند که بیش از 50 درصد از تمام پلنت های آهن‌سازی دنیا را تشکیل می‌دهند. این تأسیسات به‌شدت به برق فسیلی و زغال‌سنگ متکی است و منابع اصلی انتشار CO2 به شمار می‌رود. همچنین این پلنت‌ها نسبتاً جوان به شمار می‌آیند و به‌طور متوسط حدود 13 سال عمر دارند؛ بنابراین جایگزینی آن‌ها با تجهیزات کارآمدتر مقرون‌به‌صرفه نیست.

 کاهش ردپای کربن در صنعت آهن و فولاد را می‌توان از طریق تکنیک‌های مختلف، از بهبود بهره‌وری انرژی گرفته تا استفاده از فرایندهای تولید سبز، به‌منظور کاهش انتشار مستقیم و غیرمستقیم کربن به دست آورد. از طریق استفاده از این روش‌ها، صنعت آهن و فولاد می‌تواند سهم معناداری در کاهش ردپای کربن داشته باشد. نوع پروژه‌های کاهش انتشار CO2 ذاتاً به چند دسته زیر تقسیم می‌شود: فناوری‌های کاهش انرژی و رویکرد انرژی‌های سبز، فناوری‌های جذب و استفاده از کربن، فناوری‌های اجتناب مستقیم کربن (فرایندی) و فناوری‌های کاملاً جایگزین. یکی دیگر از دسته‌بندی‌های بین‌المللی تکنیک‌های قابل‌قبول کاهش ردپای کربن در صنعت آهن و فولاد توسط آژانس بین‌المللی انرژی (IEA (International Energy Agency به شرح زیر ارائه شده است: جذب و استفاده از کربن (CCUS)، توسعه فرایندهای هیدروژنی، الکترولیز مستقیم آهن، و استفاده از انرژی‌های زیستی.

 یکی از راه‌های افزایش بهره‌وری انرژی و کاهش انتشارات در کل مسیر تولید، استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر و سبز است. نیروگاه‌های بادی، خورشیدی و آبی همگی می‌توانند به‌عنوان منابع تولید برق سبز استفاده شوند. شرکت‌ها همچنین می‌توانند با استفاده از سیستم‌های بازیابی گرما و بهینه‌سازی فرایندهای تولید خود، انتشار گازهای گلخانه‌ای را کاهش دهند و کارایی را بهبود بخشند. راه دیگر برای کاهش انتشار کربن در صنعت آهن و فولاد، اتخاذ فرایندهای کارآمدتر است. با استفاده از ماشین‌آلات نسل جدید و تکنیک‌های تولید هوشمندتر، این بخش می‌تواند مصرف انرژی خود را به‌طور چشمگیری کاهش دهد. به‌عنوان مثال، برخی از تولیدکنندگان فولاد به مدل‌های کامپیوتری پیشرفته روی می‌آورند که ترکیب بهینه مواد، دما و فشار را در تولید آهن و فولاد برای کاهش مصرف انرژی و بهبود کیفیت محصول پیش‌بینی می‌کنند. اجرای این استراتژی‌ها می‌تواند به‌طور قابل‌توجهی انتشار کربن در صنعت را کاهش دهد و به آن کمک کند تا از نظر زیست‌محیطی پایدارتر شود.

 با در نظر گرفتن اهمیت آهن و فولاد در جامعه مدرن و دشواری کربن‌زدایی از زنجیره‌های تولید و تأمین فولاد، نیاز به بررسی‌های جامع تکنیک‌های کربن‌زدایی در صنعت آهن و فولاد از طریق یک بازنگری سیستماتیک و رویکرد میان‌رشته‌ای دقیق به‌شدت وجود دارد؛ بنابراین تحقیقات عمیق و تخصصی برای پاسخ‌گویی به سؤالات کلیدی در این زمینه باید انجام گیرد، سؤالاتی از این قبیل: کدام گزینه برای کربن‌زدایی صنعت آهن و فولاد در دسترس و امیدوارکننده است و در نتیجه این صنعت را از نظر زیست‌محیطی پایدارتر می‌کند؟ عوامل کلیدی مصرف انرژی و ردپای گازهای گلخانه‌ای در این صنعت چیست؟ از نظر اقتصاد صنعتی، کربن‌زدایی صنعت آهن و فولاد چه مزایایی دارد و با چه موانعی مواجه خواهد شد؟