به گزارش آلاچیق خبر / دکتر محدثه خوشگفتار، دانش‌آموخته دکتری رشته آموزش بهداشت و ارتقا سلامت، به همراه همکارانش در پژوهشی مروری نظام‌مند به بررسی عوامل مؤثر بر پیشگیری از سوءمصرف مواد مخدر در زنان پرداختند.
دکتر خوشگفتار با اشاره به اهمیت موضوع گفت: اعتیاد زنان به دلیل نقش مادری و همسری آنان، تأثیر مستقیمی بر سلامت خانواده و جامعه دارد. آسیب‌های ناشی از اعتیاد در زنان، نه تنها فرد را درگیر می‌کند، بلکه بنیان خانواده را نیز تهدید می‌نماید.
این پژوهش با بررسی مقالات علمی بین‌المللی در بازه زمانی ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ انجام شد. نتایج نشان داد که عوامل اجتماعی مانند فقر، بیکاری و فشارهای خانوادگی، عوامل روانی از جمله افسردگی و اضطراب، و همچنین تجربه‌های منفی دوران کودکی نظیر سوءاستفاده‌ها، از مهم‌ترین دلایل گرایش زنان به مصرف مواد مخدر هستند.
دکتر خوشگفتار افزود: زنان در مقایسه با مردان سریع‌تر به مواد مخدر وابسته می‌شوند. متأسفانه برخی زنان برای مقابله با مشکلاتی نظیر کنترل وزن، خستگی یا دردهای جسمی به مصرف مواد روی می‌آورند و این انتخاب نادرست، بعدها به مشکلی بزرگ‌تر تبدیل می‌شود.
وی با تأکید بر لزوم برنامه‌ریزی جامع برای پیشگیری از اعتیاد زنان، راهکارهایی را پیشنهاد کرد که شامل افزایش آگاهی عمومی درباره خطرات اعتیاد، ارائه خدمات مشاوره‌ای به زنان در معرض خطر و ایجاد حمایت‌های اجتماعی و اقتصادی می‌شود. او نقش خانواده را نیز بسیار حیاتی دانست و تصریح کرد: خانواده‌هایی که ارتباطات قوی و حمایت‌گرانه دارند، می‌توانند مانع گرایش فرزندان به مواد مخدر شوند. از سوی دیگر، جامعه نیز با ایجاد فرصت‌های شغلی و کاهش فشارهای اقتصادی می‌تواند نقش بسزایی در کاهش این آسیب اجتماعی ایفا کند.
در حاشیه این نشست، به آمارهای جهانی و ملی در زمینه اعتیاد زنان اشاره شد. بر اساس گزارش‌های بین‌المللی، حدود ۴/۵ درصد زنان در سنین ۱۵ تا ۶۴ سال حداقل یک بار مصرف مواد را تجربه کرده‌اند. در ایران نیز زنان جوان بیشتر در معرض خطر هستند. خوشگفتار در این‌باره هشدار داد: اگرچه تعداد زنان مصرف‌کننده مواد کمتر از مردان است، اما عواقب اعتیاد در زنان می‌تواند بسیار شدیدتر باشد. در جوامعی که نقش مادری و همسری زنان پررنگ است، اعتیاد نه تنها یک آسیب فردی بلکه تهدیدی برای کل جامعه محسوب می‌شود.
وی خاطرنشان کرد زنان معتاد اغلب قربانی چرخه‌های معیوب فقر، خشونت خانگی و طرد اجتماعی هستند. به همین دلیل، مداخلات چندبعدی که هم‌زمان به درمان اعتیاد، توانمندسازی اقتصادی و حمایت روانی می‌پردازند، می‌توانند اثربخشی بیشتری داشته باشند.
در پایان، خوشگفتار با تأکید بر لزوم همکاری همه نهادها اظهار داشت :پیشگیری از اعتیاد نیازمند همکاری خانواده، مدرسه، دولت و رسانه‌هاست. باید با آموزش‌های لازم و ایجاد محیطی امن و حمایت‌گر، مانع گرایش زنان به مواد مخدر شویم.»
او از سیاست‌گذاران خواست تا با اجرای برنامه‌های پیشگیرانه و درمانی هدفمند، گام‌های جدی‌تری در این حوزه بردارند و افزود :اعتیاد زنان تنها یک مشکل فردی نیست، بلکه چالشی اجتماعی است که بر سلامت جامعه اثر مستقیم دارد. بنابراین مقابله با آن باید به صورت جمعی و هماهنگ دنبال شود.
